Hoofdstuk 6+7 / Handboek ACT - Verdieping kennis van aandoeningen

Is 'reflux' een ernstig medisch probleem?

Ja, omdat het bloed in een bepaald gebied blijft, komt daar te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Hierdoor ontstaan snel trombosen die de venen nog meer afsluiten.

Ja, omdat het bloed in een bepaald gebied blijft, komt daar te weinig zuurstof en voedingsstoffen en worden giftige afbraakproducten niet afgevoerd. Er ontstaat een CVI.

Nee. Weliswaar blijft het bloed in een bepaald gebied hangen en komt daar te weinig zuurstof en voedingsstoffen, maar het lichaam maakt nieuwe bloedbanen aan (angiogenese) om dit op te lossen. en worden giftige afbraakproducten niet afgevoerd.

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van CVI in de macrocirculatie?

Reflux van het bloed, vaak als gevolg van kleppeninsufficientie of een verwijding van de venen, een verstopping (trombose - vaak in de diepe kuitvenen). Verder onvoldoende beweging waardoor het bloed te lang niet wordt weg geperst (inactiviteitssyndroom)

Beschadigde venen als gevolg van een trauma en trombosen.

Onstekingen van de venen (flebitis / tromboflebitis), slappe vaatwanden met als gevolg varices, lymfoedeem en lipoedeem

Wat kunnen complicaties bij varices zijn en hoe ernstig zijn deze?

Er kan gemakkelijk een trombose in het oppervlakkige venensysteem ontstaan, waaruit weer gemakkelijk een flebitis (aderontsteking) ontstaat. Dit is vervelend, maar verder medisch gezien niet zeer ernstig.

Met alleen varices is er medisch gezien niet veel aan de hand. Alleen als varices een onderdeel zijn van een CVI, zijn er eventueel ernstige medische complicaties. Denk hierbij aan een DVT of een veneus ulcus.

Varices kunnen leiden tot ernstige bloedingen, die zelfs dodelijk kunnen zijn. Omhoog leggen van het been is een probaat middel. Ook kan gemakkelijk een trombose in het oppervlakkige venensysteem ontstaan, waaruit weer gemakkelijk een flebitis (aderontsteking) ontstaat.

Waardoor genezen veneuze ulcera zo slecht of zelfs helemaal niet?

Het wel of niet goed genezen van een veneus ulcus heeft eigenlijk niet echt te maken met de vraag of de wond door een onderliggend veneus of arterieel lijden komt, door een trauma of wat dan ook. De lokalisatie (enkelgebied / ver van het hart), meestal in combinatie met een stuk verwaarlozing in de beginfase, is de oorzaak dat een genezing zo moeizaam kan verlopen.

Bij een ulcus cruris venosum ontstaat door een onvoldoende afvoer van bloed en lymfe ook altijd een vochtoedeem. Dit vochtoedeem is de reden dat het ulcus zo slecht geneest.

Een ulcus cruris venosum is een chronische wond omdat de voorwaarden om tot een goed genezende wond te komen niet zijn ingevuld. Dit komt omdat bij een veneuze insufficientie het bloed onvoldoende of niet wordt weggevoerd richting het hart. De cellen krijgen te weinig zuurstof en brandstof toegevoerd en giftige afbraakproducten worden onvoldoende afgevoerd.

Klopt de volgende bewering: Belangrijke redenen waarom het geven van druk bij een ulcus het wondgenezingsproces bevordert zijn:

De hoeveelheid oedeem wordt dankzij compressie gereduceerd;
Een oedeem is daarnaast een ideale habitat voor bacteriën met infecties als gevolg;
Een teveel aan seroom (wondoedeem) of de aanwezigheid van een veneus of lymfoedeem kan de wondranden verweken (maceratie) en vertraagt het aanleggen van de matrix waarlangs de wond gesloten wordt;
Bij oedeem komt de vorming van nieuwe bloedvaten (angiogenese) moeilijk of niet op gang wat weer nadelig uitwerkt op de wondgenezing;
De zuurstofspanning wordt verhoogd zodat de cellen beter kunnen functioneren.

Nee, een verhoging van de zuurstofspanning heeft er niets mee te maken.

Ja, alle redenen zijn correct

Nee, een teveel aan vocht heeft geen invloed op het aanleggen van de matrix waarlangs de wond gesloten wordt omdat deze vanuit het midden van de wond ontstaat.

Welke druk moet er gegeven worden om wondgenezing te bewerkstelligen?

Onder de 40 mmHg zuurstofspanning vindt in de regel een verminderde wondgenezing plaats en onder de 20 mmHg blijft wondgenezing geheel uit.

Onder de 20 mmHg zuurstofspanning vindt in de regel een verminderde wondgenezing plaats en onder de 10 mmHg blijft wondgenezing geheel uit

Onder de 80 mmHg zuurstofspanning vindt in de regel een verminderde wondgenezing plaats en onder de 60 mmHg blijft wondgenezing geheel uit.

Wanneer is een enkel-arm index (EAI / ABPI) bij een ulcus cruris geen betrouwbare indicatie of het onderliggende lijden veneus en/of arterieel is?

De enkel-arm index geeft bij een ulcus cruris bijna altijd een betrouwbare indicatie voor het onderliggend lijden. Echter, bij aanwezigheid van teveel oedeem is deze meting niet geschikt, c.q. kan onbetrouwbaar zijn, omdat de bloeddruk door de druk van het oedeemvocht niet meer betrouwbaar kan worden gemeten.

De enkel-arm index geeft bij een ulcus cruris bijna altijd een betrouwbare indicatie voor het onderliggend lijden. Echter, bij aanwezigheid van arteriosclerose is deze meting niet geschikt, c.q. kan onbetrouwbaar zijn, omdat de vaten dan niet altijd comprimeerbaar zijn door te stugge vaatwanden

De enkel-arm index geeft bij een ulcus cruris bijna altijd een betrouwbare indicatie voor het onderliggend lijden. Echter, bij aanwezigheid van diabetus mellitus is deze meting niet geschikt, c.q. kan onbetrouwbaar zijn, omdat de vaten dan niet altijd comprimeerbaar zijn door te stugge vaatwanden.

Kan met klinische middelen (zien, voelen, ruiken) een diagnose zoals bijvoorbeeld een veneus ulcus gesteld worden?

Nee, dit dient altijd door een arts gesteld te worden met bijvoorbeeld een Duplex onderzoek.

Ja, dat kan prima als er ook bijvoorbeeld al varices aanwezig zijn.

Ja, als er geen pulsaties aan de voet voelbaar zijn dan is duidelijk dat het een arterieel probleem betreft.

Is de volgende procedure correct om de Enkel-arm-index te meten?

Meet de systolische bloeddruk bij de arteria brachialis van de rechterarm;
Meet de systolische bloeddruk bij de arteria brachialis van de linkerarm;
Meet de systolische bloeddruk bij de tibialis posterior van de rechtervoet;
Meet de systolische bloeddruk bij de tibialis posterior van de rechterenkel;
Meet de systolische bloeddruk bij de tibialis posterior van de linkervoet;
Meet de systolische bloeddruk bij de tibialis posterior van de linkerenkel;
Reken EAI / ABPI uit volgens formule ‘de laagste systolische druk enkel (B) gedeeld door de hoogste systolische druk arm (A)’.

Nee, bij punt 7 moet het zijn ‘de laagste systolische druk enkel (B) gedeeld door de laatste systolische druk arm (A)’.

Nee, bij punt 7 moet het zijn ‘de gemiddelde gevonden systolische druk enkel (B) gedeeld door de gemiddelde gevonden systolische druk arm (A)’.

Ja, die procedure is helemaal correct.

Welke zijn de waarden om met duidelijke waarschijnlijkheid de EAI / ABPI te kunnen interpreteren indien geen diabetes mellitus aanwezig is?

> 1,1: geen veneuze of arteriële problematiek; 0,9 – 1,1: arteriële problematiek; 0,5 – 0,8 combinatieproblematiek (zowel veneus alsook arterieel); < 0,5: veneuze problematiek

> 1,1: geen veneuze of arteriële problematiek; 0,9 – 1,1: veneuze problematiek; 0,5 – 0,8 combinatieproblematiek (zowel veneus alsook arterieel); < 0,5: arteriële problematiek

> 1,1: geen veneuze of arteriële problematiek; 0,7 – 1,1: veneuze problematiek; 0,4 – 0,6 combinatieproblematiek (zowel veneus alsook arterieel); < 0,4: arteriële problematiek

Het is bij patiënten met diabetes mellitus van belang alert te zijn op klinische uitingen van perifeer arterieel vaatlijden en eventueel ook bij een hoge enkel / arm index naar de arts terug te verwijzen voor aanvullende diagnostiek. Waarom moet de EAI / ABPI bij diabetes mellitus met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden?

Bij 13 tot 15% van de patiënten met diabetes mellitus kan de enkel / arm index door stuggere vaatwanden hoge waarden (> 1.1) opleveren waardoor de aanwezigheid van mogelijke vaatproblematiek onduidelijk blijft.

Bij 30 tot 50% van de patiënten met diabetes mellitus kan de enkel / arm index door stuggere vaatwanden hoge waarden (> 1.1) opleveren waardoor de aanwezigheid van mogelijke vaatproblematiek onduidelijk blijft.

Bij 3 tot 5% van de patiënten met diabetes mellitus kan de enkel / arm index door stuggere vaatwanden hoge waarden (> 1.1) opleveren waardoor de aanwezigheid van mogelijke vaatproblematiek onduidelijk blijft.

Bepaalde technische diagnostische hulpmiddelen (fotoplethysmografie en lichtreflexreografie) zijn relatief eenvoudig te gebruiken voor het vaststellen van veneuze insufficiëntie. Hoe werken deze?

Lichtreflexreografie kijkt naar de hoeveelheid bloed uit een leeggeknepen vene. Indien dit te groot is dan is er sprake van veneuze insufficientie en reflux. Bij lichtreflexreografie wordt géén uitsluitsel gegeven over de locatie van de reflux, maar wel over de mate van de veneuze insufficientie. Bij fotoplethysmografie wordt een beeld getoond van de locatie van de stuwing. Samen geeft dit een goed beeld van de insufficientie van de klep.

Fotoplethysmografie kijkt naar de hervullingstijd van een leeggeknepen vene. Indien de hervullingstijd blijvend verkort is (het bloed wordt onvoldoende weg getransporteerd) dan is er sprake van veneuze insufficientie en reflux. Bij fotoplethysmografie wordt géén uitsluitsel gegeven over de locatie van de reflux, maar wel over de mate van de veneuze insufficientie. Bij lichtreflexreografie wordt een beeld getoond van de locatie van de stuwing. Samen geeft dit een goed beeld van de insufficientie van de klep.

Lichtreflexreografie kijkt naar de hervullingstijd van een leeggeknepen vene. Indien de hervullingstijd blijvend verkort is (het bloed wordt onvoldoende weg getransporteerd) dan is er sprake van veneuze insufficientie en reflux. Bij lichtreflexreografie wordt géén uitsluitsel gegeven over de locatie van de reflux, maar wel over de mate van de veneuze insufficientie. Bij fotoplethysmografie wordt een beeld getoond van de locatie van de stuwing. Samen geeft dit een goed beeld van de insufficientie van de klep.

Welke technische diagnostische hulpmiddelen horen bij de volgende omschrijving:

hiermee kan het inwendige van een mens op een beeldscherm worden weergegeven. Aanvullend wordt met ultrageluid informatie ingewonnen over een bepaalde snelheid van verplaatsing van het bloed. Dit zegt echter nog niets over de ernst van de veneuze insufficientie. Indien het relevant is om dit meer exact te weten, zal de veneuze drukmeting worden toegepast.

Varicogram

Duplex (B-mode echografie gecombineerd met Doppler-onderzoek).

B-mode echografie

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Pijn gaat over bij het hoogleggen van het been.

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Het ulcus is gelegen aan gebied tussen enkel en kuitspier.

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Een vlekkerige rode huiduitslag, vooral op de tenen (erytheem) en bloeduitstortingen (extravasatie) kunnen eveneens aanwezig zijn; Indien een ulcus cruris aanwezig is, is dit scherp begrensd, diep en vaak pijnlijk.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Pulsaties van slagaderen in de voet of enkel zijn duidelijk voelbaar.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Koude witte voeten en nagels. Witheid neemt toe bij omhoog brengen van het been en neemt af bij het laten afhangen van het been; Cyanose (blauwverkleuring) en atrofie van de huid. Huid is vaak dun en glad met weinig beharing.

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Soms is huid rood, warmer, drukgevoeliger.

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Spataderen, al dan niet met eczeem, meestal rond de binnenkant van de enkels. Bruine pigmentatie. Droge, grof geschilferde huid, soms met witte plekken (atrofie blanche).

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Ulcus met vaak wat geel beslag op een rode bodem. Vaak is oedeem aanwezig.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Vaak bleek ulcus, met geel en zwart beslag en soms donkerpaarse vlekken in de rand. Soms is wat oedeem aanwezig.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Verharde of ontstoken huid rond de enkels. Littekens van genezen ulcera; Indien een ulcus cruris aanwezig is, is dit niet scherp begrensd, niet diep en vaak niet pijnlijk, behalve als ook atrofie blanche aanwezig is.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

De locatie van het ulcus is vooral gelegen bij weinig doorbloede gebieden zoals de buitenste voetrand, voetrug, achillespeesgebied en scheenbeen.

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Ulcus cruris met weinig wondvocht.

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Vaak zijn pulsaties van slagaderen in de voet en enkel niet voelbaar;

Arterieel

Veneus

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Pijn in benen en voeten bij inspanning of bij liggen (wordt erger als been hoog wordt gelegd en gaat over bij het omlaag laten hangen van benen).

Veneus

Arterieel

Hoort de volgende omschrijving het beste bij een arterieel probleem of een veneus probleem?

Ulcus met veel wondvocht.

Veneus

Arterieel

Hoofdstuk 6+7 / Handboek ACT – Verdieping kennis van aandoeningen