2026 Hoofdstuk 7 Tek verstrekken deel 1

Wat wordt verstaan onder Stiffness?

De oedeemverdrijvingssnelheid van een TEK op het been.

De soort en de dikte van de draad in een TEK.

De mate en snelheid waarmee tegendruk wordt gegeven door een TEK.

Stiffness is de toename in druk die een TEK geeft, wanneer de omvang van het been op het B-punt (enkel) met 1 centimeter toeneemt (van 21 naar 22cm). Wat zijn de categorieen die bij stiffness gehanteerd worden?

1 Hoge stiffness ( toename 4 – 6 mm Hg/cm ); 2 Gemiddelde stiffness ( toename 2 – 4 mm H /cm ); 3 Lage stiffness ( toename 0 – 2 mm Hg/cm )

1 Hoge stiffness ( toename 6 – 8 mm Hg/cm ); 2 Gemiddelde stiffness ( toename 2 – 6 mm H /cm ); 3 Lage stiffness ( toename 0 – 2 mm Hg/cm )

1 Hoge stiffness ( toename 8 – 12 mm Hg/cm ); 2 Gemiddelde stiffness ( toename 4 – 8 mm H /cm ); 3 Lage stiffness ( toename 0 – 4 mm Hg/cm )

Wat is de rolverdeling tussen arts en de aanmeter van een TEK? Welke gereedschap heeft een TEK-aanmeter?

De arts levert de diagnose en het recept. De TEK-aanmeter werkt dit uit tot een medische indicatie en een zorgplan. De instrumenten van de TEK-aanmeter voor het opstellen van een medische indicatie en een zorgplan zijn de diagnose/recept van de arts en de eigen anamnese. Tot de anamnese hoort ook het bekijken en betasten (palperen) van de aandoening, het laten bewegen van arm of been en door metingen te doen, bijvoorbeeld om de grootte van een oedeem vast te stellen.

De arts levert levert de diagnose, het recept en schrijft het compressieproduct voor (bijvoorbeeld zwachtel of TEK). De TEK-aanmeter werkt dit uit tot een een zorgplan. De instrumenten van de TEK-aanmeter voor het opstellen van een zorgplan zijn het controleren van de diagnose en de medische indicatie van de arts door te kijken, te voelen (eigen anamnese).

De arts levert de diagnose, het recept welk compressieproduct ingezet moet worden en het overkoepelende zorgplan. De TEK-aanmeter checkt of het een geldig recept betreft en vult dit aan door de relevante maten te nemen om een TEK te kunnen kiezen. Het is zeker niet de bedoeling dat een TEK-aanmter zelf een medische indicatie stelt.

Waar dient bij het verstrekken van een TEK mbt voor een been altijd goed op gelet te worden?

Sommige benen kennen een afwijkende vorm (x-benen, o-benen). Als deze afwijkingen te groot zijn, zal de TEK nooit goed passen en kan de compressie tot stuwing leiden met ernstige problemen als gevolg.

De huid van een been mag nooit te droog zijn. De huid dient dan te worden behandeld met een zalf of olie, waardoor de rubberen draden van een TEK kapot gaan.

Om te voorkomen dat er stuwing optreedt, dient het been konisch te zijn. Dit wil zeggen smal bij de enkel en breed bij de lies.

Is deze lijst van eenvoudige medische indicaties correct en compleet?

1) Voortdurende zwaardere belasting van het been
2) Lichte zwelling van het been tijdens de zwangerschap
3) Lichte zwelling van het been tijdens de menstruatie
4) Lange perioden van stilzitten (b.v. tijdens vliegen)
5) Preventief i.v.m. erfelijke belasting
6) Vermoeide benen ('restless legs')
7) Preventie tegen trombose in het been
8) Subklinisch of klinisch oedeem in het been
9) Hyperpigmentaties in het been
10) Spataderen in het been
11) Licht veneus oedeem in het been
12) Consolidatie na zwachtelen bij veneuze problemen
13) Consolidatie van chirurgische verwijdering van spataderen
14) Lichte spataderen met lichte neiging tot oedeem in het been

Ja, dit overzicht is compleet.

Ja, als daar lichte trombose en atrofie blanche aan toegevoegd wordt.

Ja, als daar corona phlebectatica paraplantaris en dermatoliposclerosis in het been aan toegevoegd wordt.

Is de volgende (vereenvoudigde) indeling van dr. Widmer (met aanvulling van dr. Hach) correct?

Widmer I = Corona phlebectatica paraplantaris en subklinisch oedeem.
Widmer II = Klinisch oedeem en pigmentaties.
Widmer III = Gelijk aan Widmer II, maar met (al dan niet genezen) ulcus cruris (open been).
Widmer IV (toevoeging op classificatie door dr. Hach) = Gelijk aan Widmer III, maar met Enkelankylose.

Ja, als bij Widmer IV nog oedeemvorming toegevoegd wordt.

Ja, als bij Widmer II nog atrofie blanche en dermatoliposclerosis toegevoegd wordt.

Ja, als bij Widmer II nog atrofie blanche, dermatoliposclerosis en bij Widmer IV nog oedeemvorming toegevoegd wordt.

Aan welke klinische tekenen kunnen goed een lymfoedeem herkend worden?

Onder meer met het Teken van Stemmer, de aanwezigheid van worst-/bloktenen, slanke voeten en een grote pijngevoeligheid bij het oedeem.

Onder meer met het Teken van Godet, het snel ontstaan van blauwe plekken en het Teken van Stemmer en het altijd tweezijdig voorkomen van de oedeemvorming.

Onder meer met het Teken van Stemmer, het Teken van Godet of de aanwezigheid van worst-/bloktenen.

Wat is een goede omschrijving van het Teken van Stemmer?

Bij lymfoedeem verdikt de huid en kan deze niet meer, of in elk geval niet gemakkelijk geplooid worden. Als het niet meer mogelijk is om de huid aan de basis van de tweede en derde teen op te pakken en te plooien, is er sprake van lymfoedeem.

Bij lymfoedeem verzamelt zich vocht onder de huid. Als je met je vinger een putje in de huid kunt drukken en dit slechts langzaam verdwijnt, dan is dit een duidelijk teken van lymfoedeem. Dit noemen we het Teken van Stemmer..

Bij lymfoedeem verzamelt zich vocht onder de huid. Na verloop van tijd wordt dit hard. Als je met je vinger geen putje meer in de huid kunt drukken dan noemen we dit het Teken van Stemmer.

Wat is een goede omschrijving van het Teken van Godet?

Bij een licht lymfoedeem zijn de huid en de onderhuidse structuren week. Bij een ernstig lymfoedeem worden de onderhuidse structuren hard (gefibroseerd / verbindweefseld). De huid kan dan niet meer ingedrukt worden. Het wel of niet kunnen indrukken van de huid wordt het Teken van Godet genoemd.

Bij een licht lymfoedeem zijn de huid en de onderhuidse structuren week. Bij een ernstig lymfoedeem worden de onderhuidse structuren hard (gefibroseerd / verbindweefseld). De huid kan dan niet meer ingedrukt worden. Als de huid niet meer ingedrukt kan worden, dus gefibroseerd is, wordt dit het Teken van Godet genoemd. Als je de huid wel nog kunt indrukken, dan heet dit het Teken van Stemmer.

Bij een lymfoedeem verhardt de huid. Op een gegeven moment is deze niet meer plooibaar. Dit is goed merkbaar bij de plooi tussen de 2e en 3e teen. Als de huid hier niet meer geplooid kan worden, dan heet dit het Teken van Godet.

Kunnen er huidverkleuringen of huidveranderingen ontstaan bij een lymfoedeem? En is een lymfoedeem pijnlijk als je erop drukt?

Een lymfoedeem zal na verloop van tijd altijd huidverkleuringen zoals dermatite jaune d'ocre laten zien door oxidatie van ijzer onder de huid. Ook kunnen altijd huidveranderingen zoals hyperkeratose (verhoorning) en papillomatosis (wratachtige uitstulpingen) ontstaan. Een lymfoedeem is in de regel zeer drukpijnlijk.

Een lymfoedeem kan een veneuze oorzaak hebben. In dat geval kan er ook sprake zijn van huidverkleuringen. Anders blijft de huid van een lymfoedeem blank. Wel kunnen altijd huidveranderingen zoals hyperkeratose (verhoorning) en papillomatosis (wratachtige uitstulpingen) ontstaan. Een lymfoedeem is in de regel zeer pijnlijk.

De huid bij lymfoedeem laat over het algemeen geen huidverkleuringen zien. Als het lymfoedeem een veneuze oorsprong heeft, dan zijn huidverkleuringen vaak zichtbaar. Wel kunnen doorstane infecties zoals bijvoorbeeld erysipelas zorgen voor een verkleuring. Een lymfoedeem is in de regel niet pijnlijk.

Welke kenmerken horen bij lipoedeem?

De voeten (of handen) en benen (of armen) zijn gevuld met vocht. Een lipoedeem komt altijd aan twee zijden voor. Het been (of arm) voelt week aan, er ontstaan gemakkelijk blauwe plekken en kneuzingen en het gebied is erg gevoelig voor pijn.

De voeten (of handen) zijn altijd slank. Lipoedeem komt altijd aan twee zijden voor. Het been (of arm) voelt week aan, vaak, maar niet altijd, kunnen er gemakkelijk blauwe plekken ontstaan en het gebied is erg gevoelig voor pijn.

De voeten (of handen) zijn altijd slank, niet oedemateus. Een lipoedeem komt altijd aan twee zijden voor. Het been (of arm) voelt week aan, er ontstaan gemakkelijk blauwe plekken en kneuzingen. Gelukkig is het gebied helemaal niet pijngevoelig.

Waar hangt het effect van ambulante compressietherapie in de benen mee samen?

Ambulante compressietherapie werkt vooral door het lopen. Elastisch materiaal is enkel om druk te geven en het mag gerust ook uitzetten tijdens het lopen.

Dit hangt samen met de druk die je op het been zet. Hoe meer druk je geeft, ook tijdens het zitten, hoe beter het is.

De druk die compressietherapie levert (spierpompen) dient zoveel mogelijk naar binnen gericht te worden. Als het been vrij kan uitzetten zal bloed en lymfe veel minder naar boven gestuwd worden.

Welke factor bepaalt samen met de medische indicatie en bijkomende ziektebeelden de keuze van een TEK bij eenvoudige medische indicaties?

Het huidige seizoen en weersomstandigheden.

De prijs.

De sociale participatie van de patiënt als ook de voorkeur voor kouskleur en merk.

Wat kenmerkt een subklinisch oedeem bij een patiënt?

Het is meetbaar met technische hulpmiddelen, maar nog niet zichtbaar of voelbaar bij inspectie of palpatie.

Het treedt altijd op in beide benen tegelijk en is goed voelbaar en waarneembaar door een arts als deze weet waar te onderzoeken.

Het veroorzaakt duidelijke huidverkleuringen zoals hyperpigmentatie.

Wanneer wordt een dependency oedeem beschouwd als een eenvoudige medische indicatie?

In het beginstadium, voordat vormveranderingen van de voet en het been optreden.

Zodra het oedeem beide zijden van het been gelijkmatig beïnvloedt.

Alleen wanneer de patiënt pijn of ontsteking aangeeft.

Wat is het verschil tussen pitting en non-pitting oedeem?

Pitting oedeem is oedeem waarin je met de test van Godet een puntje kan duwen in de huid en bij non-pitting kun je dat niet. De test van Godet duurt 30 seconden

Pitting oedeem is oedeem waarin je met de test van Godet een puntje kan duwen in de huid en bij non-pitting is er geen oedeem

Pitting oedeem is oedeem waarin je met de Stemmer test geen puntje kan duwen in de huid en bij non-pitting kun je geen huidplooi oppakken